Bilindiği gibi su ısıtıcılarını çeşitli şekillerde gruplandırabiliriz. Öncelikle iki gruba ayrılırlar.

Suyu ısınmak tehdit anlamında kullanılan bir deyimdir. Kullanan tarafın amacına göre değişir. Örneğin mafya tipi bir gurubun bir kişiye senin suyun ısındı demesinden muhatap kişinin öldürüleceği anlamı çıkar ve bu ağır bir tehdittir. Ya da elinde yaptırım gücü bulunan birisi görev yapan memurlara görevi başındayken, o yasal görevi engelleyemediğinde müdürünüzün de artık suyun ısındı demişse bu söylemden, diyenin o memurlara gözdağı verdiği ve müdürlerinin de isteği dışında olumsuz şartlardaki başka bir yere tayin ettirileceği anlaşılır. Bu da görevi başındaki memurlara ve  müdüre aleni bir tehdittir. Tehdit zamana bırakılmıştır…

“Suyu Isınmak” deyiminde iki taraf vardır. Biri suyu ısıtan taraf, diğeri ise ısınan taraftır. Isıtılan şey bellidir ve anlaşıldığı gibi su’dur. İsteği dışında yeri değiştirilecektir. Isıtan şey ise henüz net olarak belli değildir.

Bilindiği gibi su ısıtıcılarını çeşitli şekillerde gruplandırabiliriz. Öncelikle iki gruba ayrılırlar. Birinci ısıtıcı grup; atom enerjisi, güneş enerjisi ve elektrik enerjisi gibi ısıtıcılar olup bunlar kalorisi yüksek nitelikli ısıtıcılardır. İkinci grup ısıtıcılar ise kömür, odun ve tezek gibi ısıtıcılar olup, bunların kalorisi düşüktür ve niteliksiz ısıtıcılardır. Kalorisi en düşük ısıtıcı ise tezektir.

Örnek verdiğim ısıtıcıların hemen hemen hepsini birçok insan bilir. En düşük kalorili ısıtıcıyı yani tezeği çoğu insan bilmez. Bu nedenle ben burada herkesin bilmediği bu düşük kalorili tezekten bahsetmek istiyorum. Tezek’i size tam anlatabilmem için konu ile ilgili bir hikâye anlatmam lazım. Bu şekilde su ısıtıcısı olarak da kullanılan düşük kalorili tezeği size çok daha net ve özlü anlatmış olacağım.

Çok eski zamanlarda idarecilerden birisi doğuya tayin edilir. Kış gelmiştir, binanın ısınması gerekmektedir. O yörede ısınmak için yalnız tezek kullanılmaktadır. Tezek almak için de ödeneğe ihtiyaç vardır. Ödenek için Ankara’ya yazı yazar. Binanın ısıtılması için şu kadar tezek alınacaktır. Bunun için şu kadar ödenek gönderilmesini arz ederim der. Ankara tezeğin ne olduğunu bilmemektedir. Konuyu daha iyi anlayabilmek için ilgili müdürlüğe; tezekle neyi kastediyorsunuz, tezeğin kalorisi nedir diye sorar.

İdareci tezeği nasıl anlatacaktır. Tezeğin ne olduğunu anlatmakta zorlanmaktadır. Konu uzun. Biraz da yukarıdakilerin hayatın bir gerçeği olan tezeği tanımamalarına kızmıştır. Anlatamaz ki; tezek buradaki büyükbaş ve küçükbaş hayvanların dışkılarının belli kalınlıkta biriktirilerek ayakla veya çeşitli aletlerle çiğnendiği, sonra kerpiç gibi kesilerek güneşte kurutulan ve doğuda her tür ısınmada kullanılan bir yakıttır. Tezeğin kalorisi diğer ısıtıcılara oranla yok denecek kadar azdır diyerek, tezeği bu şekilde uzunca anlatamaz. Sorulan soruya kısaca şöyle cevap verir: “Tezek b..tur, kalorisi yoktur” der. Tezeği bilmeyenlere bu şekilde kısa ve özlü bir biçimde anlatmıştır.

Ben tezeği nereden biliyorum? Karslı olduğum için biliyorum. Dolayısı ile tezek yakıldığını çok görmüş insanlardanım. Bu nedenle tezeği çok yakından bilirim. Bir başka deyişle, suyum çoğu kez tezekle ısındı. Gerçekten de tezek bir ılıtıcıdır. Su bu ısıtıcı ile de ısıtılabilir. Isınmayacak hiçbir su yoktur. Ama bir çaydanlık su ısıtmak için bir soba dolusu tezek yakmanız gerekir. Son sıralarda kafamı su ısıtıcısı tezek yok yere meşgul ettiğinden, bu konuyu irdelemek istiyorum.

Diyelim ki gerçekten de çok miktarda tezek kullanıldı ve birisinin suyu ısıtıldı. Suyu ısıttığınızda o su bitiyor mu? Hayır bitmiyor. Bakın bilmeyenler için anlatayım, bilenler için de bir hatırlatma yapayım. Biliyorsunuz su tabiatta katı halde, sıvı halde ve gaz halinde olmak üzere üç halde bulunmaktadır. Katı hali buz şeklindedir. Sıvı hali normal sudur. Gaz hali ise buhar halidir. Diyelim ki siz birisinin suyunu ısıtarak yer değiştirmesini sağlayacaksınız. Su’ya yer değiştirtmeniz için onu buhar haline getirmeniz lazım. Su buz halinde ise buzu ısıtarak suya dönüştürmek için oldukça çok miktarda tezek yakmanız lazım. Su haline döndürdüğünüzde yine suya yer değiştirtemezsiniz. Ya ne yapmanız lazım. Suyu kaynatıp buhar haline getirmeniz lazım. Bunu için de yine oldukça çok tezek kullanmanız gerekiyor. Ancak bu durumda su buhar haline gelir ve yer değiştirir. Yer değiştirip de nereye gidecektir? Gökyüzüne çıkacaktır. Su bu durumda dahi yine üstünüzde ve etrafınızdadır. İstediğiniz gibi yok olmamıştır. Diyelim ki bütün çabanızı kullandınız. Ne kadar tezek gerekirse gereksin kullandınız ve su’yu buhar haline getirerek yerini değiştirdiniz. Suyu yine yok edemiyorsunuz. Çünkü ilkokul öğrencileri dahi biliyor ki; su buhar halinde gökyüzüne çıkıyor oradan tekrar en iyi ihtimalle yağmur şeklinde yeryüzüne iniyor. Hele hele fazla yağarsa geri dönüşü Allah korusun sellere neden oluyor. Bazen de dolu şeklinde yeryüzüne düşebiliyor. Geri dönüşü dolu şeklinde olmuşsa düştüğü her yeri yaralıyor, korunamayan bazı açık kafaları dahi kırıyor. Allah korusun…

Sonuç olarak; ısıtıcı suyun yerini değiştirerek daha iyi bir şey mi yapmıştır. Hayır yapmamıştır. Mevcut durumda su iken ne olduğu ve ne kadar yararlı olduğu belli, halini ve durumunu değiştirdiğimizde geri dönüşünün ne şekilde ve nasıl olacağını Allah’tan başka kimse bilemez. Su’yun bu kadar azaldığı bir dönemde ısıtarak gökyüzüne çıkarmak da ne oluyor. Bireysel çıkarlar uğruna Su’yun bu şekilde geçici de olsa azaltılmasına veya yer değiştirmesine neden olmanın uzun vadeli kime ne yararı olacaktır.  

Çoğu zaman memur olarak suyu ısınanlardan birisi olduğum için bu durumu yakinen bilirim ve alışığımdır. Neticede her suyum ısındığında buhar haline gelip gökyüzüne çıktım ve yeryüzüne yine su olarak döndüm. Tabiata, tüm canlılara karınca kararınca can vermeğe, her şeye rağmen onların hizmetinde bulunmaya devam ettim, etmeye de edeceğim herkesçe biline. Saygılarımla…

Muhittin CENGİZ