Osmanlı devrinin yetiştirdiği nadir ilerici efelerinden Aydınlı Atçalı Kel Mehmet'in hayat hikayesinin anlatıldığı "Atçalı" Cem Çelik'in kaleminden çıkarak okuyucularla buluşuyor.

Bugün “Keloğlan” masalları olarak bildiğimiz birçok masal,  aslında günümüzden 180 yıl önce yaşamış ve yaşadığı dönemde neredeyse tüm Ege’de halk tarafından desteklenip sevilen bir efenin dilden dile dolaşan hikâyeleridir. Atçalı Kel Memed efe ismi, efe öldükten sonra Osmanlı tarafından yasaklanmış, yöre halkı da efeyi Keloğlan masalları türeterek ölümsüzleştirmiştir. Kel Memed efenin hikâyesi neden anlatmaya değer denecek olursa, ilk söylenecek şey, bu efenin diğerlerinden farklı olarak sadece bir yörede birkaç kızanıyla dağa çıkan bir efe değildir. Aynı zamanda Osmanlıya karşı bir ihtilal gerçekleştirmiş, Cumhuriyet fikrine sahip çıkmış, yaşadığı yöre olan Aydın İli ve Nazlı İli’ni (bugünkü Nazilli) kalkındırarak, tarım reformu yapmış, serbest ticareti savunup vergileri azaltmış, 6 yıl hüküm sürdüğü ve İzmir’den Denizli’ye kadar olan bölgede aldığı vergilerle de Osmanlı’nın 500 yılda yaptığından fazla imar yapmıştır. Bu gün hala kalıntıları olan birçok yapı Atçalı Kel Memed Efe’nin yaptırdığı yapılardır. Kendisi de okumaya oldukça düşkün olan Kel Memed, matbaa kurdurup, özellikle Fransız devrimini anlatan bir çok yayını Türkçeye çevirtmiş ve Sanayileşme atılımından etkilenerek, bölgede bir sanayi hareketi başlatmaya çalışmıştır.

Kısacası Memed Efe yalnızca bir efe değil, aynı zamanda İslam felsefesinden antik Yunan’a, Fransız devriminden sanayi devrimine kadar birçok konuda okumuş ve fikri olan aydın kişilikli bir isyancıdır. Hüküm sürdüğü zaman dilimi içinde halk meclisleri kurarak, kararları esnaf, çiftçi ve köylülerle birlikte almış ve cumhuriyeti bir nevi işletmeye çalışmıştır. Cem Çelik’in kaleme aldığı bu hikâye günümüz Türkiye’si için örnek teşkil edebilecek özelliklere sahip olmakla birlikte aynı zamanda hem bir dönem hikâyesi olması, hem bu gün yer alan birçok ayrılığın nedenleri ve çözümleri konusunda bilgiler vermesi, hem de tutkulu bir aşk hikâyesi olması sebebiyle her kesimden genel okuyucunun dikkatini çekeceğe benziyor.