Savorona Atatürk’ün son günlerini geçirdiği, huzur ve sağlık bulmak için zaman zaman kullandığı bir yat.

İngiliz Cadwallader Savarona'yı 1931'de Hamburg'da Blohm ve Voss tersanelerinde 4 milyon dolara mal etti. Savarona, Atlantik, Akdeniz ve Kuzey Afrika sularını geçti fakat Cadwallader onu yüksek dışalım vergisinden dolayı ABD'ye sokamadı. Yatı satmaya karar verdi.

Atatürk’ün hasta olduğu ve son günlerini yaşadığı o tarihlerde,

1938 yılında Kral VII. Edward İstanbul'u ziyaret etti ve o zamanki devlet yatı Ertuğrul'da Mustafa Kemal Atatürk'ün konuğu oldu.
Bacadan dökülen kurum, majestelerinin beyaz pazenlerini öylesine kirletti ki Atatürk Ertuğrul'u hurdaya gönderdi ve yeni bir cumhurbaşkanlığı yatı araştırılması için emir verdi.

Araştırmalar sonucunda Savarona yatının alınmasına karar verilir ve bu yat satın alınarak iç mekanlarında önemli değişiklikler yapılır. 1938 yılı mart ayında alınan yat iki ay sonra Türkiye’ye getirilir ve Atatürk’ün kullanımına sunulur.

Atatürk'ün Savarona'da geçirdiği altı hafta boyunca kabine toplantıları düzenlendi, Romanya Kralı Carol dâhil olmak üzere önemli konuklar, devlet başkanları ağırlandı. Savorona yatı Atatürk’ün son günlerinde O’na huzur veren, dinlenmesini sağlayan bir sığınak olmuştu.

Atatürk’ün ölümünden sonra bu yat II. Dünya Savaşı sonrasında Türk Deniz Kuvvetlerinin eğitim gemisi olarak kullanılmasına kadar bir daha yelken açmadı. 1989 yılında Savarona'yı hurdaya çıkarma kararı alındı, ancak Kahraman Sadıkoğlu devreye girerek bu yatı 49 yıllığına kiraladı.

Yeni sahipleri tarafından “turizm amaçlı” kullanılan Savarona geçen hafta yapılan “fuhuş” baskınıyla gündeme geldi.

Atatürk’ün tarihi yatı bu kez “ne acıdır ki” fuhuş yuvası olmuştu.

Bu haber herkesi yaralamıştı. Geçmişte Atatürk’ün son günlerinde huzur bulduğu yat şimdilerde fuhuşla birlikte anılıyordu.

Bu haber hepimizin yüreklerini sızlattı, hepimizi derinden yaraladı. Koskoca Türkiye devleti Atatürk’e ev sahipliği yapmış bir yata sahip çıkamamıştı.

Bu emaneti hurdaya çıkarma bahanesiyle 49 yıllığına birilerine “peşkeş çekme” yerine emanete sahip çıkıp, gerekli tamiratları yapıp, müze haline getirerek halkımıza hediye etmeyi bir türlü akıl edememişti.

Cumhuriyetimizin kurucusu ulu önder Atatürk'ün ve Cumhuriyet'in bir mirası olan Savarona yatı ne yazık ki çok iyi kullanılamadı. Bugün adı “fuhuşlarla” anılır oldu.

Bu olaya sivil toplum örgütleri başta olmak üzere siyasi partiler ve iktidar tarafından büyük tepki gösterildi. Halen Maliye Bakanlığı kayıtlarında görülen yatın sözleşmesinin feshedilerek Kültür Bakanlığına devredilmesi kararı alındı.

Türk tarihine ve Atatürk’e yapılan bu saygısızlığı affettirir mi bilinmez, ancak; hiç olmazsa bundan sonra gelecek nesillere Ulu Önder Atatürk’ün emaneti olan bu yatın yeniden dizayn edilerek gelecek nesillerin hizmetine sunulması artık kaçınılmaz bir zarurettir.

Günlüğüne 50 bin dolar basanların bu yatı istediği gibi kullanmasına, alemler yapmasına kimse de kızmamalıdır. Devlet olarak yata sahip çıkılmamışsa, sözleşme şartları takip edilmemişse, günde 50 bin dolar ödeyen herkes bu yatı ister Rus kızlarıyla alemde, isterse de yabancı bürokratlarla zevk-ü sefada kullanır. Nitekim bu yatı kiralayanlarda bunu yapmıştır.

Atatürk’ün emaneti bu yat bir an önce ele alınarak Kültür Bakanlığı tarafından müze haline getirilmesi gerekmektedir.

Gerçi bu saatten sonra yapılacaklar yatla ilgili yaşanan çirkinlikleri örter mi, örtmez mi bilinmez ama en azından bizden sonraki nesillere ve tarihe karşı olan sorumluluklarımızı bize hatırlatması bakımından bir ders olmalıdır.

                                            Osman Özeker