emrah.serbest@boun.edu.tr

Hatırlarsınız bizde de IMF beklentisi defalarca satın alınmıştı. Biz de yazılarımızda defalarca belirtmiştik: IMF ile anlaşılsa bile bu yukarıda da bahsettiğimiz gibi beklenti gerçekleşeceği için haberin açıklanmasıyla birlikte suni bir yükselişten sonra ciddi bir kar realizasyonu yaşanması kuvvetle muhtemeldir diye.

.

.

.

.

“Şüyuu, vukuundan beterdir” derler eskiler. Yani (genellikle) kötü bir olayın söylentisi, olayın gerçekleşmesinden daha büyük tahribat yapar. Örnek mi? Alın size Domuz Gribi. Başka bir örnek daha mı lazım? Alın size küresel sermaye piyasalarında yaşanan korku ve güven bunalımı. Alın size bankaların batması. Örnekler uzayıp gider.

Şimdi bunları neden söylüyoruz?

Geçtiğimiz hafta ABD ekonomisinin 3. çeyrekte yıllık bazda yüzde 3.5 oranında beklentilerin üzerinde büyüdüğü, ABD’nin resesyondan çıktığı haberine rağmen piyasalarda yaşanan dramatik düşüşü açıklamak için...

***

Bunu açıklamak için piyasaların sıkça kullandığı meşhur, filmlere bile konu olmuş deyişten bahsedelim:

“Piyasalarda beklenti alınır, gerçek satılır”

Bu sözü de bir örnekle canlandıralım; A inşaat firması karlı bir ihaleye girecek olsun. İşte bu haber piyasaya bir yayılırsa, şirketten resmi açıklama gelene kadar, hatta ihale sonuçlanana kadar şirketin hisseleri aşırı değer kazanmaya başlar. Hatta çoğu zaman ihalenin şirkete sağlayacağı net nakit akımının indirgenmesi ile bulunan artı değeri bile geçer bu artış. Yani şirket hisseleri gerçek değerinin üstüne çıkmış olur. Çünkü her duyan bu dedikoduya bir şey ekler. Mesela gerçekleşebilecek kar 20 milyon dolar iken, kar beklentileri 50 milyona kadar çıkabilir. A şirketinin borsada işlem görmekte olan hisselerinin çoğunluğuna sahip (çakal) Ahmet Bey bile böyle uydurma bir haber çıkarıp elindeki hisseleri yüksek fiyattan satmak isteyebilir. (Piyasada spekülatör ya da manipülatör olarak anılan iş Ahmet Bey’in örnekte yaptığı işlerdir) İşte buraya kadar beklenti satın alındı ve şirketin hisselerinin satın alındığı için fiyatı yükseldi. İhale sonuçlanınca ise bu aşırı değerlenmiş olan şirket hisseleri düşmeye başlar çünkü insanlar beklentilerinin ne kadar absürd (yüksek) rakamlar olduğunu görürler. İşte şimdi de gerçek satılmış oldu.

Aynı şekilde piyasalarda da toparlanmanın olacağı aşırı şekilde satın alındı ve beklentinin gerçekleşmesi yani dünya ekonomisinin lokomotifi olan ABD ekonomisinin üçüncü çeyrekte büyümesiyle birlikte kuvvetli satışlar başladı. Zaten İngiltere beklentilerin aksine büyüyememiş ve tüm dünyada toparlanmanın yavaş olacağı söylemleri hız kazanmaya başlamışken. Nitekim ünlü yatırımcı George Soros da geçen hafta bizim öngörümüzde olduğu gibi “W” tipi çift dipli bir resesyon olabileceğinden bahsetti.

Kötü haberler için de tam tersi söz konusu. Örneğin yine A şirketini düşünelim. Yaptığı eski konutları depreme uygun yapmadığı için ceza yiyeceği beklentisi şirket hisselerini önce gereğinden fazla düşürür; çünkü yatırımcılar en kötü olasılığı bile göz önünde bulundurur. Sonra ise gerçek ceza miktarı açıklanınca bu düşüşün çok olduğu anlaşılır ve şirket hissesinin değeri yükselmeye başlar. Yani kötü haber beklentilerinde de beklenti satılır, gerçek alınır.

***

Tıpkı bizdeki IMF beklentisi gibi

Hatırlarsınız bizde de IMF beklentisi defalarca satın alınmıştı. Biz de yazılarımızda defalarca belirtmiştik: IMF ile anlaşılsa bile bu yukarıda da bahsettiğimiz gibi beklenti gerçekleşeceği için haberin açıklanmasıyla birlikte suni bir yükselişten sonra ciddi bir kar realizasyonu yaşanması kuvvetle muhtemeldir diye.

Sağlıcakla kalın.

emrah.serbest@gmail.com

emrah.serbest@boun.edu.tr