Dünya tatlısı bir insan,gönül dostu,vatansever,Türkiye ve Torbalı sevdalısı bir büyüğümüz Sezai Çetinel’i 21 Ocak 2010 Perşembe günü kaybettik.Acımız çok büyüktür.

            Oğlu Demir Çetinel,Kızları ve yakınlarına sabırlar diliyoruz.

            Sezai Amca,Çetinel ailesinin bir çocuğu olarak 1929 yılında Torbalı’da dünyaya gelir.Dünya Ekonomik Bunalımı’nın zirve yaptığı bir yıldır.Eskilerin “Kıtlık Senesi” olarak andığı bu yıllarda;Sezai  Çetinel Torbalı İlkokulu’nu bitirir.

            O yıllarda Kurtuluş Savaşı anıları çok yenidir.Büyüklerinden dinlediği “Hortunalı Hamit Efe”  hikayelerini çok sevmektedir:”Hamit Karakızlar Akkaya’da 1 mayıs 1922 günü yanındaki arkadaşı  tarafından vurulmuştur.Hamit vurulunca ölmemiş, ‘beni öldürün düşmana sağ teslim etmeyin’ demiştir.O zamanlar Torbalı’da bir Yunan Jandarma Karakolu vardır.

            Hamit’in cenazesi herkes görsün inansın diye Torbalı içersinde saatlerce dolaştırılmıştır. Cenaze merasimine korudan kimse gidememiş,Torbalılı üç kişiyle Hamit’in cenazesi mahalle mezarlığına defnedilmiştir.”

            Torbalı mezarlığı o zaman şimdiki sağlık ocağının olduğu yerdedir.

            1938 Yılında Torbalı İlkokulu öğrencisi Sezai Çetinel,öğretmeninin kendisine ödev vermesiyle Hamit’in Osmanlıca yazılı mezar taşının sözlerini ezberlemiştir.Bulunduğu her ortamda bu ezberini şiir gibi okumuştur.

            Sezai Çetinel’in bu yaptığı “Hortuna’lı Hamit Efe”yi herkese tanıtmıştır.

            1939 Yılında Hamit Efe’nin gömülü bulunduğu Torbalı mezarlığı mahalle içersinde kaldığından  şehir dışına Kaldırılmıştır.Bu nedenle “Hortunalı Hamit Efe”nin mezarıda başındaki taşıyla beraber Hortuna’ya  (Yazıbaşı) nakledilmiştir.

            Efe’nin kardeşi Halil Ağa Murtuna,Arkadaşı benim Dedem Kırlı Mehmet Akın Hamit’in kemiklerini mezardan alıp bir çuvala doldurmuşlar ve mezar taşıyla beraber atarabasına koyarak köye götürmüşlerdir.Hamit’in Torbalı Sağlık Ocağı yerindeki mezarının bulunduğu yerde şimdi bir çam ağacı vardır.

            Sezai Çetinel’in “Kıtlık Senesi” doğumu ve ilkokul yılları bittikten sonra;İkinci Dünya Savaşı yıllarında Bornova Suphi Koyuncuoğlu Ortaokulu’nda devam etmiştir.Torbalı’da  o yıllarda ortaokul  yoktur.1940’lı yıllarda Alman Harbi devam etmektedir.İsmet İnönü Cumhurbaşkanıdır ve “ekmek karneye bağlanmıştır.”

            Bu yıl 78’li Tıbbiyeliler olarak Penbe Köşk ziyaretimizde Özden İnönü Toker bize ekmeğin  karneye bağlanması hikayesini anlattı.”Rahmetli babam İnönü,çok iyi niyetle herkese eşit olarak ekmek dağıtılsın diye insanlarımıza karne dağıttı.İnönü Ailesine ait olan “Ekmek Karnesi”ni de bizlere gösterdi.Fakat sonra bu çok yanlış anlaşıldı ve konuşuldu.Ekmeği karneye bağladı diye babamın aleyhine çok şeyler yazıldı ve söylendi.

            Bu “Ekmek Karnesi” Sezai Çetinel’in öğrenim yapamamasına neden oldu.

            Bornova’da teyzesi vardı.Teyzesinin evi Suphi Koyuncuoğlu Ortaokulu’nun yanındaydı. Okulun yanında bir de kilise vardı.Kilisenin Zangoç’u çan’ı belirli bir tempoda çalıyordu.Ama,Sezai Çetinel’in “Ekmek Karnesi”Bornova’da geçmiyordu.Teyzesinin çocukları da kalabalıktı.Velhasıl ekmek yok diye ortaokulu bitiremeden Torbalı’ya geri dönmek zorunda kaldı.

            Sezai Çetinel’in kişiliği bu hikayede yatmaktadır.Onun insan,eğitim ve sağlıkçı sevgisi yardımseverliği bu nedendendir.Kendisinden defalarca dinlediğim bu hikayelerini her gördüğümde anlattırırdım.

            Bir vasiyetini yerine getirebildik sanırım.Öldüğü zaman Torbalı Sağlık Ocağı’nın önünde bir  seremoni ve bir dua bana yeter diyordu.Asalında yaptıklarını insanlar hatırlasın ve bıraktığı yerden devam etsinler istiyordu.

**

            1963 Yılında Torbalı Hükümet Tabibi Turgut Anıl’dır.Bir gün Sezai Amca’ya doktor bey gelir:  Bak Sezai;çabuk 7bin lira para ve bir sağlık ocağı yeri bul der.Denkleyemediği eksik kalan bin lirayı Abisi Yağcı Demir Mehmet Çetinel’den nasıl aldığını anlatırken heyacanını görmeliydiniz.Ben Sezai Amcayı hep o güçlü anı ile hatırlayacağım.

            Belediye Başkanına gitmiş,Hamit’in mezarının kaldırıldığı  arsayı  Sağlık Ocağına tahsis ettirmiş.

            Türkiye’nin ilk sağlık ocağı,sağlıkta sosyalizasyonun başladığı,”Kimsesizlerin Kimsesi” o sağlık mabedi Sezai Çetinel’in eseridir

**

Çetinel bu eserine devamlı sahip çıkmış gelen-giden bütün Hükümet Tabiblerine yardımcı olmuştur.Ortaokul yılları ve “Ekmek Karnesi”onun gözünün önünden hiç gitmemiştir.

            Sezai Amca’nın yardımsever ekürisi de çok güçlüdür.Yeğeni Salih Çetinel,damatları Mustafa Park,arkadaşı Cemali Ay ve komşusu Vedat Yıldız.

            Bizim idareciliğimiz yıllarında Torbalı Devlet Hastenemizin de yardıma ihtiyacı olduğunu duymuş yanıma gelmişti.Hastane için 300 dönüm buğday ekip,hasadını yaparak sattıktan sonra parasını makbuz karşılığı büyük bir heyecanla almıştı.Yardım etmek,hayır yapmak bu adama bu kadar yakışıyordu ve mutluluğu da gözlerinden okunuyordu.

Torbalı Huzurevinin bitirilmiş halini göremedi.Ama,onun ekürisi en kısa zamanda huzurevini tamamlayacaktır.Sebeb olduğu Adalet Sarayı’mızın bitirilmiş halini gördü.Resmi açılış törenini göremedi.***

Sezai Amca 2009 yılında bana geldi:”Bu Hamit’in bu kadar hikayesini konuştuk.O mezar taşı hala Osmanlıca.Kimse okuyunca anlamıyor.Bunu Türkçe taş yapalım.Tamam Sezai amca.Hemen Yazıbaşı’ya gittik Efe’nin Torunu Mehmet Karadeniz’i bulduk.Mehmet de kabul etti.Bu arada Mehmet’in oğlu Yusuf Karadeniz,Hamit Efe’nin kopyesi gibi.

Mezar Taşını Hamit’in mezarına koyduk.1939  Yılında 70 yıl önce seyrettiği Hamit’in Kemikleri artık sızlamayacaktı.Doktorum,nasıl güzel oldu değil mi?derken yıllar öncesine gitmişti. Gençler şimdi okuyacak ve anlayacaktı:Kurtuluş Savaşı,”Ekmek Karnesi”,Suphi Koyuncuoğlu Ortaokulu,Adalet sarayı,Torbalı Sağlık Ocağı ve Huzurevi;82 yıllık yaşam sanki O mezar taşında  yazılıydı.

Adaşı Torununa bir şeyler söyledi. Yardımseverlerin,iyilikseverlerin ve Sezai Çetineller’in çoğalması dileğiyle;güle güle canım Sezai Amca ruhun şad olsun.Sağlıcakla kalın.